VNF tham gia tọa đàm OER tại ĐH Giao thông Vận tải: “OER là nền tảng, AI là động lực”

Hưởng ứng Ngày Văn hóa đọc Việt Nam (21/4) và Ngày Sách và Bản quyền Thế giới (23/4), sáng 23/4/2026, Trường Đại học Giao thông Vận tải (UTC) đã tổ chức tọa đàm với chủ đề “Tài nguyên giáo dục mở phục vụ đào tạo và nghiên cứu khoa học trong kỷ nguyên AI.” Chương trình quy tụ lãnh đạo Nhà trường, các chuyên gia, giảng viên và đông đảo sinh viên cùng trao đổi về vai trò của tri thức mở và trí tuệ nhân tạo trong bối cảnh giáo dục đại học đang chuyển mình mạnh mẽ.

Góc nhìn từ Vietnam Foundation: OER là nền tảng, AI là động lực

Tại tọa đàm, TS. Đỗ Ngọc Minh – Giám đốc Chương trình Tài nguyên Giáo dục Mở Việt Nam (VOER) và đồng sáng lập Chương trình Khan Academy Vietnam thuộc Vietnam Foundation (VNF) – đã trình bày chuyên đề về tài nguyên giáo dục mở (OER) trong kỷ nguyên AI. Với hành trình gắn bó với phong trào học liệu mở từ những ngày đầu – khi ông tham gia với tư cách Giám đốc Chương trình Học liệu Mở Việt Nam (VOCW), dự án hợp tác giữa Quỹ Giáo dục Việt Nam (VEF), Bộ Giáo dục và Đào tạo, Công ty VASC cùng hai đối tác quốc tế là Connexions Rice và MIT OpenCourseWare từ năm 2005, TS. Minh mang đến tọa đàm một góc nhìn vừa hệ thống, vừa thực tiễn về hành trình hai thập kỷ phát triển tri thức mở tại Việt Nam.

Theo TS. Minh, tri thức mở không phải là xu hướng mới, mà là kết quả của một hành trình dài: từ Project Gutenberg, MIT OpenCourseWare, UNESCO OER, Connexions-OpenStax đến sự ra đời của Creative Commons và các nền tảng học tập như Khan Academy. Điểm mấu chốt cần nhấn mạnh: OER không chỉ là tài liệu miễn phí, mà là tri thức có thể được sử dụng lại, chỉnh sửa, kết hợp và phân phối lại dựa trên các giấy phép mở rõ ràng, yếu tố then chốt giúp OER trở thành nguồn dữ liệu đầu vào chất lượng cho AI.

“OER là nền tảng tri thức mở, AI là công cụ khai thác và khuếch đại tri thức – và đại học đang được tái cấu trúc dựa trên hai yếu tố này.”  TS. Đỗ Ngọc Minh

Từ chia sẻ học liệu đến đổi mới cách dạy, cách học và nghiên cứu

Phần trình bày làm nổi bật mối quan hệ ngày càng chặt chẽ giữa OER và AI. Nền tảng Khanmigo, phát triển từ sự hợp tác giữa OpenAI và Khan Academy, đang mở ra cách tiếp cận hoàn toàn mới trong dạy và học; trong khi việc Google tích hợp nội dung OpenStax vào Gemini cho thấy OER ngày càng trở thành nguồn tri thức quan trọng cho các hệ thống AI. Đáng chú ý, Khanmigo hiện đã được triển khai bằng tiếng Việt dành cho giáo viên Việt Nam, một minh chứng cụ thể cho thấy sự hội tụ giữa OER và AI đang diễn ra ngay tại Việt Nam, không còn là câu chuyện của thế giới xa xôi.

Sự kết hợp này mang lại lợi ích thiết thực: giáo viên dễ dàng tạo lập và tùy biến học liệu mở linh hoạt hơn, trong khi OER đảm bảo chất lượng và tính minh bạch của dữ liệu đầu vào cho AI. Học sinh, sinh viên nhờ đó có thể học tập cá nhân hóa hơn và chủ động hơn trong quá trình tìm tòi, nghiên cứu.

OER cũng có thể trở thành điểm khởi đầu cho các nghiên cứu học thuật: từ chia sẻ học liệu ban đầu, từng bước phát triển thành chủ đề chuyên sâu, tiến tới công bố kết quả nghiên cứu khoa học. TS. Minh kêu gọi cộng đồng giảng viên và người học nhìn nhận AI và OER không chỉ là công cụ hỗ trợ, mà là nền tảng mở ra năng lực tự học và tự nghiên cứu mạnh mẽ hơn bao giờ hết  để mỗi cá nhân có thể chủ động khám phá, xây dựng và xuất bản tri thức của riêng mình.

Lan tỏa tri thức từ nhà trường đến cộng đồng

Tọa đàm cũng làm rõ nhiều vấn đề thiết thực: bản quyền trong môi trường số, xây dựng thư viện thông minh, và phát triển hệ sinh thái tri thức mở trong các trường đại học. Những trao đổi này cho thấy để OER thực sự phát huy hiệu quả, cần có sự chung tay của nhà trường, giáo viên, tổ chức xã hội và cộng đồng học tập.

Thông qua sự tham gia tại tọa đàm, Vietnam Foundation tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong trong việc thúc đẩy tài nguyên giáo dục mở tại Việt Nam. Từ những ngày đầu của VOCW năm 2005 đến VOER hôm nay, từ Khan Academy Vietnam đến các mô hình Trường học mở, Lớp học mở, VNF đã và đang đồng hành cùng các nhà trường trong hành trình chuyển đổi số, thu hẹp khoảng cách giáo dục và thúc đẩy ứng dụng công nghệ một cách có trách nhiệm.

VNF sẽ tiếp tục là cầu nối kết nối tri thức toàn cầu với nhu cầu học tập tại Việt Nam, góp phần xây dựng một nền giáo dục mở, linh hoạt và bền vững trong kỷ nguyên AI.